چهلمین اجلاس روسای دانشگاه‌های بزرگ کشور با حضور رئیس‌جمهور ۲۳ تیر ماه در دانشگاه تهران برگزار شد. رئیس‌جمهور در این نشست حضور جدی دانشگاه در حل مساله های کشور را یک ضرورت راهبردی برای کشور خواند و بر ضرورت ساماندهی پرداخت ها و پاداش ها مبتنی بر عملکرد تاکید کرد.
وی بر ضرورت تحول در نقش دانشگاه‌ها تأکید کرد و گفت: تغییر رویکرد دانشگاه به نهادی مسأله‌محور و توانمند در حل مسائل کشور، از مهم‌ترین مأموریت‌هایی است که امروز بر عهده رؤسای دانشگاه‌ها قرار دارد.
وی با تاکید بر لزوم پرهیز از برخی رفتارهای سلیقه‌ای در دانشگاه‌ها گفت: باید نگاه‌های تنگ‌نظرانه را کنار گذاشت و حتی اگر نخبگان ما را قبول ندارند، از ظرفیت آن‌ها استفاده کرد. اگر رفتار ما به‌گونه‌ای باشد که نخبه را بپذیریم و به او احترام بگذاریم، کشور درست خواهد شد.
رئیس جمهور با اشاره به تجارب موفق دانشگاه‌های نسل چهارم و پنجم در جهان در این زمینه افزود: تجربه نشان داده که حل مسائل پیچیده و بین‌رشته‌ای، نیازمند نهادهایی است که از دل خود جامعه و با تکیه بر نخبگان آن، به ارائه راهکارهای قابل اجرا بپردازند. دانشگاه‌های دنیا امروز به صورت مستقیم در اداره امور کشورها مشارکت دارند و مسیر توسعه را هموار می‌کنند.
دکتر پزشکیان با تأکید بر درهم‌تنیدگی چالش‌های کشور تصریح کرد: مسائل و بحران‌های کشور تک‌بعدی نیستند؛ به همین دلیل، برای حل آن‌ها نیازمند اجماع نظر و هم‌اندیشی میان اساتید و نخبگان از تمام رشته‌ها هستیم تا به راه‌حل‌هایی جامع، واقع‌گرا و قابل اجرا برسیم.
رئیس جمهور خاطرنشان کرد: از آنجا که چالش‌های کشور بر یکدیگر تأثیرگذارند، یک راه‌حل واحد نمی‌تواند پاسخگوی آن‌ها باشد. این مجموعه پاسخ‌ها و تحلیل‌های نخبگان است که می‌تواند سیاستمداران را نسبت به اقدام و اجرای صحیح مسائل توجیه کند.
دکتر پزشکیان با اشاره به اهمیت گزینش درست در نظام اداری کشور اظهار داشت: در انتخاب و گزینش‌ها باید نهایت دقت را به‌کار بست. نباید جاهل را بر عالم و ناتوان را بر توانمند حاکم کنیم. هر فرد باید بر اساس شایستگی و توانمندی در جایگاه مناسب خود قرار گیرد.
رئیس جمهور در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به نقش راهبردی دانشگاه در حل مسائل کشور گفت: دولت برای عبور از مشکلات، نیازمند دانشگاه است. دانشگاه‌ها باید مسئولیت‌پذیر باشند و دانشجویان را با رویکرد حل مسائل واقعی جامعه آموزش دهند. اگر اساتید از کلاس‌های درس خارج شده و وارد میدان عمل شوند، دانشگاه می‌تواند گره‌گشای بسیاری از چالش‌های کشور باشد.
دکتر پزشکیان اضافه کرد: وقتی علم و دانش پشتوانه تولید و صنعت کشور قرار گیرد، پیشرفت واقعی محقق خواهد شد.
رئیس جمهور با اشاره به برنامه‌های دولت برای تعامل با دانشگاه‌ها گفت: در نظر داریم تا در ساختار استانداری‌ها، از حضور نخبگان و اساتید دانشگاه به‌عنوان مشاوران تخصصی بهره‌مند شویم و با هماهنگی با دانشگاه‌ها، حل مسائل هر شهر و بخش را به دانشگاه‌های همان منطقه واگذار کنیم.
دکتر پزشکیان تأکید کرد: هر یک از شما رؤسای دانشگاه‌ها و اساتید و نخبگان کشور، ظرفیت آن را دارید که در امور مدیریتی کشور سهیم شده و نقش‌آفرین باشید.
دکتر حسین سیمایی وزیر علوم نیز در این نشست با اشاره به ارائه دو گزارش در جلسه اخیر هیئت دولت درباره «ریزگردها» و «ناترازی‌های انرژی»، تأکید کرد: رئیس‌جمهور بارها بر نقش ملی و اجتماعی دانشگاه‌ها در حل مسائل کشور تأکید کرده و از جامعه دانشگاهی خواسته‌اند که در کنار دولت، به حل چالش‌ها کمک کند.
وزیر علوم با اشاره به جنگ ۱۲ روزه رژیم صهیونیستی علیه ایران، گفت: جدا از تدابیر فرماندهی کل قوا، مدیریت رئیس‌جمهور و انسجام ملی، نقطه قوت ما در این جنگ، فناوری و قدرت بازدارندگی در حوزه انرژی صلح‌آمیز هسته‌ای بود که ریشه در توان علمی کشور دارد.
دکتر یوسف حجت رییس دانشگاه تربیت مدرس نیز در این نشست گزارشی از تولیدات علمی و طرح های پژوهشی دانشگاه، مسئولیت های اجتماعی دانشگاه و اعضای هیات علمی و نیز نصب پنل های خورشیدی در دانشگاه تربیت مدرس در راستای تولید برق از انرژي‌های تجدیدپذیر ارائه کرد.
دکتر محمد حسین امید، سرپرست دانشگاه تهران و رئیس اجلاس رؤسای دانشگاه‌های بزرگ کشور نیز ضمن تشکر از حضور و توجه رئیس جمهور محترم به اجلاس رؤسای دانشگاه‌های بزرگ کشور، در ابتدای این اجلاس با اشاره به نقش دانشگاه‌ها در حل مسائل مهم کشور گفت: در اجلاس رؤسای دانشگاه‌های بزرگ کشور اصل این بوده است که به مسائل کلیدی کشور پرداخته شود. در اجلاس چهلم هم با توجه به ناترازی‌های موجود در حوزه انرژی و درخواست مکرر رئیس جمهور محترم و مسئولین برای بررسی مشکل ناترازی‌ها، این موضوع و موضوع هوش مصنوعی و آینده آموزش عالی را در دستور کار گذاشتیم.
 سرپرست دانشگاه تهران در این نشست با تشریح دقیق وضعیت بحران آب، ساماندهی آب کشاورزی را نیازمند توجه جدی دستگاه‌های اجرایی به راه حل های کاربردی نهاد دانشگاه ارزیابی کرد.
در ادامه این اجلاس، رؤسای دانشگاه‌های سطح یک کشور نیز، به بیان دیدگاه‌های خود درباره ارتباط دانشگاه و دولت؛ اهمیت استفاده از هوش مصنوعی در آموزش و پژوهش؛ افزایش کارگروه‌های علمی اجلاس در دوره جدید با توجه به مشکلات موجود در کشور؛ توجه به ناترازی در حوزه انرژی و نیروی انسانی کیفی؛ تعریف مکانیسم مشخص برای ورود دانشگاه‌ها به مشکلات کشور و ارائه راه‌حل مشخص در زمان مشخص توسط دانشگاه‌ها با توجه به تخصص هر دانشگاه پرداختند.
تاکید بر استفاده از نظرات تخصصی و علمی دانشگاه‌ها در کمیسیون‌های دولت، از دیگر مباحث مطرح شده در این نشست بود و پیشنهاد شد که در این خصوص تفاهمی جدی بین وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و دیگر دانشگاه‌ها با دولت صورت گیرد و از نظرات تخصصی اعضای هیأت علمی استفاده شود تا تصمیمات اتخاذشده در کشور، زیربنای علمی داشته باشد؛ چون عدم تعامل پایدار بین وزارت علوم و دستگاه‌های اجرایی و عدم وجود مکانیسم تعریف‌شده در این خصوص، از موانع ارتباط دانشگاه با سایر نهادها به خصوص دولت است و این عدم پایداری باعث کم‌اثر بودن مباحث و نظرات دانشگاه‌ها در امور اجرایی کشور می‌شود.